तिमी कहाँको पोखरेल ?!
यो प्रश्नले मलाई बेलाबेलामा
पछ्याइरहन्छ । अरू पोखरेललाई पनि पछ्याउँदो हो ।
म कहिले 'खोटाङ्को' भनेर जवाफ दिन्छु । कहिले खार्पाको । कहिले इनरुवाको । अहिलेसम्म खोटाङ्ग पुगेको छैन म । खोटाङ् नै नपुगेको मानिस खार्पा पनि पुग्ने कुरा भएन । तर, मेरा बाले मलाई ‘हामी खार्पाका पोखरेल हौँ’ भनेर सिकाउनुभएको छ । म बाले सिकाएको कुरा अल्छि मान्दै भट्याइरहेको छु ।
सरकारको भक्तिगान नगर्ने र प्रश्नमात्र गर्न रुचाउने मानिसहरूले सधैं झेल्ने गरेको टिप्पणी हो यो । सत्ताका समर्थकहरू भन्ने गर्छन् -यिनीहरूका कुरा के सुन्नु ? यी विरोध गर्ने हुन्, समाधान दिने होइनन् !
केही वर्षअघि देश बनाउन भौंतारिँदै गर्दा रविन्द्र मिश्रले एउटा गजबको स्लोगन बनाउनुभयो । त्यो थियो -‘विचारभन्दा माथि देश’ । यो स्लोगनको फ्यालसीबारे धेरैले मिश्रलाई बुझाउन खोजे । देश भनेको पनि विचार नै हो, विचारभन्दा माथि केही हुँदैन भन्ने सामान्य कुरा उहाँलाई बुझाउन सकिएन ।
सुकुम्बासी वा informal settlements मा बस्ने मानिसको अवस्थाबारे 'गैर सुकुम्बासी' समूहको बुझाइ अक्सर पूर्वाग्रही हुन्छ । जमीनमा स्वामीत्व भएका वा आर्थिक रूपले सम्पन्न मानिसहरू सुकुम्बासीलाई सार्वजनिक जग्गा कब्जा गरी बस्ने, बदनियत भएका, अशिक्षित, अल्छे र अयोग्य मानिसका रूपमा हेर्छन् । सुकुम्बासीकै लागि पनि सुकुम्बासी हुनु प्रतिष्ठा वा गौरवको विषय होइन ।
तर, राज्यले सुकुम्बासीलाई कसरी हेर्ने त ?जेनजी आन्दोलन राज्यले उपेक्षा गरेका वर्ग र समूह सबैको सपनाको जगमा उभिएको थियो । राज्यले भूईंमान्छेका दुःख देखेन भनेर विद्यार्थी सडकमा आए र उनीहरूका पछाडि युवा, बृद्ध, बालबालिका सबै आए । रगत बगाए, भविष्यको मिठो सपना बुने ।
I am not trying to lecture the government -who am I to do that? The people running the government are far more knowledgeable than I am.
I am simply writing about things that, in my view, we ordinary citizens should consider.
